فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )

124

سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )

خوب در پايان سفر ، خسته‌كننده‌ترين مسافرتها را كوتاه مىسازد . كدام يك از افرادى كه از دمشق به بغداد سفر كرده و از صحراى نايرن « 1 » عبور كرده است مىتواند سوسيس مورتون « 2 » را كه به عنوان صبحانه در همان قوطيهاى حلبى روى آتش چوب تهيه مىكنند و به مسافر مىدهند فراموش كند ؟ اين منظره را در حالى ديدم كه چند پسربچه عرب و عده‌اى از سگهاى صحرا ، كه بر روى كفل خود نشسته بودند ، به اين منظره نگاه مىكردند و آرزو مىكردند كه آنها هم مسيحى بودند . در اين هنگام چنين به نظر مىرسيد كه خورشيد هم براى نمودار شدن در افق بىشرمانه شتاب مىكند تا اين منظره را مشاهده نمايد . اگر چارلز لمب « 3 » در آنجا حضور داشت هيچ چيز نمىتوانست او را از نوشتن دنبالهء « مقاله‌اى دربارهء خوك بريان » باز دارد . بدون شك اين كار بسيار دشوار مىبود ؛ زيرا كيست كه بتواند بوى مطبوع گوشت را كه بر روى آتش جز و جز مىكند و يا استدلالات فلسفى لمب را ، هنگامى كه خوك را در بشقاب يا گاهواره ثانى آن مىبيند ، انكار نمايد . لمب مىگويد : « اگر اين خوك رشد مىكرد ممكن بود به حيوان درشت و پرخورى تبديل شود » . لمب كه با آن همه علاقه‌اش به لندن دربارهء خوك چينى چنان داد سخن داده است ، اگر نظرش به يك عده خوك انگليسى مىافتاد كه پهلوى هم در صحراى عربستان آرميده بودند چه مىنوشت . بخصوص اگر مىديد كه چشمان سفيد درشت پسران يك شيخ عرب بر آن حيوانات خيره شده است . در رفهاى دكانهاى كوچك جلفا ستونهايى از اين خوكها چيده‌اند . به علاوه از قوطيهاى بيسكويت و انواع ديگر خوردنيها در اين دكانها كتيبه‌هايى « 4 » درست شده و تناسب و قرينه‌سازى خوبى در چيدن آنها به كار رفته است . اگر اين دكانها خود ملاحت و زيبايى ندارند ولى صابون و قهوهء آنها داراى عطر غير قابل توصيفى است . براى اينكه كامل بودن اجناس اين مغازهها به اشخاصى ، كه با آنها آشنايى ندارند ، ثابت شود گنجايش آنها را مىتوان با نقل داستانى درباره دكانى كه متعلق به جوانى يونانى بود و در دل صحراى سودان در وسط راه خاطوم و وادى مدينه در كنار رود نيل واقع شده بود نشان داد . در حدود سه سال قبل بر حسب يكى از تصادفاتى ، كه بعضى از اوقات اتفاق مىافتد ، يك روز عصر سه تن انگليسى يكديگر را در اين دكان دورافتاده ملاقات كردند و پس از اظهار تعجب از چنين ملاقات

--> ( 1 ) . Nairn ( 2 ) . Morton ( 3 ) . Charles Lamb نويسندهء انگليسى ( 1775 - 1834 م ) . ( 4 ) . كتيبه اصطلاح معمارى و مقصود از آن قسمتى است كه بين سقف و ستون قرار دارد . - م .